Domain

Alan Adı (Domain) Nedir? Yeni Başlayanlar İçin Rehber

Alan adı ne işe yarar, DNS nasıl çalışır, doğru isim ve uzantı nasıl seçilir — sıfırdan başlayanlar için adım adım, kapsamlı bir rehber.

Didem Tekin · İçerik Uzmanı| Yayın: | Güncelleme: | 15 dk okuma · 3051 kelime
Kısa cevap

Alan adı, internette sitenizin adresidir (örneğin markaniz.com). Hosting ise sitenizin dosyalarının durduğu yerdir — ikisi ayrı şeylerdir ve site yayına girmek için ikisi de gerekir. Alan adı bir kayıt kuruluşundan yıllık olarak kaydedilir, sizin üzerinize tescillenir ve süresi dolmadan yenilenmesi gerekir.

Bu yazıda
  • Alan adı, internetteki sitenizin adresidir; sitenizin dosyalarının durduğu hosting'den farklıdır.
  • Alan adı kaydı, kayıt yaptıran kişi/firmanın üzerine yapılır — mülkiyet sizindir.
  • TLD (uzantı: .com, .net, .org...) seçimi markanız ve hedef kitlenizle uyumlu olmalı.
  • Kayıt süresi genelde yıllıktır ve süresi dolmadan uzatılması gerekir.
İçindekiler
Elde tutulan telefon ekranında dünya haritası simgesi

Bir web sitesi kurmanın ilk adımı genelde bir alan adı seçmektir, ama bu kısa ve basit görünen işlemin arkasında pek çok teknik ve stratejik detay vardır. Bu yazıda alan adının ne olduğunu, DNS sisteminin nasıl çalıştığını, doğru ismi ve uzantıyı nasıl seçeceğinizi ve satın alma sürecini adım adım ele alıyoruz.

Alan adı nedir?

Alan adı (domain), internette sitenizin bulunduğu adrestir — örneğin markaniz.com. Tarayıcıya bu adresi yazan biri, sitenizin dosyalarının durduğu sunucuya (hosting'e) yönlendirilir. Alan adı ile hosting sık karıştırılır: alan adı adresinizdir, hosting ise o adresteki "evinizdir". Bu iki kavramı net şekilde ayırt etmek, hem doğru hizmetleri satın almanız hem de olası bir teknik sorunda nereye bakmanız gerektiğini bilmeniz açısından önemlidir. Örneğin "sitem açılmıyor" şikâyetinin sebebi bazen alan adı tarafında (DNS, süre dolması), bazen de hosting tarafında (sunucu sorunu, dosya hatası) olabilir; bu ayrımı bilmek, doğru sorunu doğru yerde aramanızı sağlar.

DNS kayıt türleri: A, MX, CNAME, TXT

DNS sistemi, tek bir kayıt türüyle sınırlı değildir; farklı amaçlar için farklı kayıt türleri kullanılır. A kaydı, alan adınızı doğrudan bir IP adresine bağlar — en temel ve en sık kullanılan kayıt türüdür. MX kaydı, alan adınıza gelen e-postaların hangi sunucuya yönlendirileceğini belirtir. CNAME kaydı, bir alt alan adını başka bir alan adına takma ad olarak bağlar (örneğin www.markaniz.com'u markaniz.com'a yönlendirmek gibi). TXT kaydı ise metin tabanlı bilgi taşır ve genelde alan adı sahipliğini doğrulama veya SPF/DKIM gibi e-posta güvenlik kayıtlarını tanımlama amacıyla kullanılır. Bu kayıtların hepsi hosting panelinizin DNS yönetimi bölümünden düzenlenebilir.

DNS nasıl çalışır?

Alan adınızı bir sunucuya bağlayan sistemin adı DNS (Domain Name System)'dir. İnternetteki her sunucunun aslında bir IP adresi (örneğin 192.0.2.1 gibi bir rakam dizisi) vardır; insanların bu rakamları ezberlemesi pratik olmadığı için DNS, "markaniz.com" gibi akılda kalıcı isimleri bu IP adreslerine çeviren bir tür "internetin adres defteri" görevi görür. Alan adınızı bir hosting hesabına bağladığınızda, aslında DNS kayıtlarınızı o hesabın IP adresini gösterecek şekilde güncellemiş olursunuz. Bu güncelleme dünya genelindeki DNS sunucularına yayılırken (buna "DNS propagasyonu" denir) genelde birkaç saat, bazen 24-48 saat sürebilir — bu süre boyunca bazı bölgelerden siteniz erişilebilir olurken bazılarından henüz olmayabilir; bu normal bir durumdur, hata değildir.

Alan adı ve hosting: neden ikisi de gerekli?

Yeni başlayanların en çok karıştırdığı konulardan biri, alan adı ile hosting'in aynı şey olduğunu düşünmektir. Oysa bunlar birbirini tamamlayan ama tamamen ayrı iki hizmettir: alan adı yalnızca bir "adres" satın almanızı sağlar, o adreste gerçekte hiçbir içerik barındırmaz. Sitenizin dosyalarının (HTML, görseller, veritabanı) fiziksel olarak durduğu yer ise hosting'dir. Bir alan adınız olup hosting'iniz olmazsa, ziyaretçi o adresi yazdığında karşılayacak hiçbir sunucu bulunmadığı için sayfa açılmaz. Tersine, bir hosting hesabınız olup alan adınız olmazsa, sitenize yalnızca teknik, hatırlanması zor bir IP adresi üzerinden erişilebilir. Bu yüzden bir web sitesi yayına almak için her zaman ikisine birden ihtiyaç duyarsınız.

Uzantı (TLD) ne demek?

Alan adının sonundaki .com, .net, .org gibi ek, uzantı (TLD — top-level domain) olarak adlandırılır. .com uluslararası ve ticari kullanım için en yaygın tercihtir; .org genelde dernek ve topluluklar, .net ise teknoloji odaklı projeler için tercih edilir. Yeni nesil uzantılar (.dev, .app, .shop gibi) belirli sektörler için akılda kalıcı alternatifler sunar.

UzantıGenelde kullanım amacı
.comGenel amaçlı, uluslararası ticari kullanım — en yaygın ve en tanıdık seçenek
.netTeknoloji/ağ odaklı projeler, .com alınmışsa yedek tercih
.orgDernekler, vakıflar, kâr amacı gütmeyen topluluklar
.devYazılım geliştiricileri, teknik projeler
.appMobil/web uygulamaları
.shop / .storeE-ticaret siteleri
.ioTeknoloji girişimleri arasında popüler, aslında bir ülke koduysa da global kullanılır

Yeni nesil uzantılar (gTLD) nedir?

2010'lu yıllardan itibaren ICANN (İnternet alan adı sistemini düzenleyen uluslararası kuruluş), geleneksel .com/.net/.org dışında yüzlerce yeni uzantının (.dev, .app, .shop, .blog, .online gibi) kullanıma açılmasına izin verdi. Bu "yeni nesil" uzantılar (generic TLD kısaltmasıyla gTLD olarak da anılır), özellikle istediğiniz .com adresi alınmışsa markanızla uyumlu, akılda kalıcı bir alternatif sunar. Bazı yeni nesil uzantılar (.app, .dev gibi) ayrıca varsayılan olarak SSL zorunluluğu taşır — bu, güvenlik açısından olumlu bir standarttır. Yeni bir uzantı seçerken, hedef kitlenizin bu uzantıya ne kadar aşina olduğunu da göz önünde bulundurmanız, marka algınız için önemlidir. Bazı kullanıcılar hâlâ ".com" dışındaki uzantıları "daha az güvenilir" olarak algılayabilir; bu algı zamanla değişse de, hedef kitlenizin alışkanlıklarını bilmeniz doğru kararı vermenize yardımcı olur.

Nasıl kayıt olunur?

İstediğiniz alan adını bir kayıt kuruluşu (registrar) üzerinden sorgular, müsaitse anında kayıt ettirirsiniz. Kayıt genelde yıllık ücretlendirilir ve süresi dolmadan uzatılması gerekir. İşlem birkaç dakika sürer; kayıt tamamlandığında alan adı sizin üzerinize geçer.

Alan adını kaç yıllığına kaydettirmeli?

Alan adları genelde 1 ila 10 yıl arasında bir süre için kaydedilebilir. Kısa vadeli (1 yıllık) kayıt, esneklik sağlar ama her yıl yenileme takibini gerektirir. Uzun vadeli (3-10 yıllık) kayıt ise bu takip yükünü azaltır ve bazı arama motorları uzun vadeli kayıtların ciddiyet/kalıcılık sinyali verdiğini değerlendirebilir — ancak bu etkinin büyüklüğü tartışmalıdır ve tek başına bir SEO stratejisi olarak görülmemelidir. Pratik açıdan, markanızın uzun vadeli bir proje olduğuna eminseniz birkaç yıllık kayıt, yenileme unutma riskini azaltan makul bir tercihtir.

Satın alma süreci adım adım

Tüm bu bilgiler ışığında, alan adı satın alma sürecinin pratikte nasıl ilerlediğine bir göz atalım:

  1. İsim ve uzantı belirleme: Markanıza uygun, kısa ve akılda kalıcı bir isim ve uzantı seçin.
  2. Uygunluk sorgusu: Seçtiğiniz alan adının müsait olup olmadığını alan adı sorgulama aracıyla kontrol edin.
  3. İletişim bilgilerinizi girme: Kayıt sırasında ad, e-posta ve iletişim bilgilerinizi doğru girmeniz, ileride yenileme hatırlatmalarının size ulaşması için kritiktir.
  4. Ödeme ve tescil: Ödeme tamamlandığında alan adı sizin adınıza tescil edilir; bu işlem genelde birkaç dakika içinde tamamlanır.
  5. Hosting'e bağlama: Alan adınızı hosting hesabınıza bağlayarak siteyi yayına alırsınız; bu adım DNS kayıtlarının güncellenmesini içerir.
  6. Doğrulama: Siteniz açıldıktan sonra SSL sertifikasının kurulduğunu ve tüm sayfaların doğru yüklendiğini kontrol edin.

Şirket adına mı, kişisel olarak mı kaydettirmeli?

Bu, gözden kaçırılan ama ileride hukuki karmaşaya yol açabilen bir detaydır. Bir işletme için alan adı satın alırken, kaydı şirketinizin tüzel kişiliği adına mı yoksa kurucu/yetkili kişinin şahsı adına mı yapacağınız önemli bir karardır. Şirket adına kayıt, alan adının işletmenin bir varlığı olarak kalmasını sağlar — kurucu değişse, ortaklık yapısı değişse bile alan adı şirkette kalır. Kişisel adına kayıt ise basitlik sağlar ama şirket ortaklık yapısı değiştiğinde ya da kurucu ile şirket arasında bir anlaşmazlık çıktığında karmaşaya yol açabilir. Büyümeyi planlayan, birden fazla ortağı olan işletmeler için şirket adına kayıt genelde daha sağlıklı bir uzun vadeli tercihtir. Emin değilseniz, bu konuda kısa bir hukuki danışmanlık almanız, ileride büyük bir maliyete dönüşebilecek bir belirsizliği baştan ortadan kaldırır.

Kayıt kimin üzerine olur?

Alan adı, kayıt sırasında belirttiğiniz kişi ya da firmanın üzerine kaydedilir — hizmeti aldığınız firmanın değil. Bu, alan adının sizin mülkünüz olduğu, istediğiniz zaman başka bir sağlayıcıya taşıyabileceğiniz ya da bilgilerini değiştirebileceğiniz anlamına gelir. Kayıt sırasında girdiğiniz iletişim bilgileri, "Whois" adı verilen genel bir veritabanında görünür hale gelebilir; bu bilgilerin gizlenmesini isterseniz çoğu kayıt kuruluşu "Whois gizliliği" (privacy protection) adında bir hizmet sunar — bu, gerçek iletişim bilgilerinizi genel sorgulardan gizler ama alan adının mülkiyetini değiştirmez.

Ülke kodlu uzantılar (ccTLD) ne zaman tercih edilir?

Her ülkenin kendine ait bir "ülke kodlu üst düzey alan adı" (ccTLD) uzantısı vardır — örneğin Türkiye için .com.tr, Almanya için .de, Birleşik Krallık için .co.uk. Yerel bir pazara hitap eden bir işletmeyseniz, ülke uzantısı hedef kitlenize "burada, sizin pazarınızda faaliyet gösteriyoruz" mesajını verir ve bazı yerel arama motorlarında hafif bir yerel sıralama avantajı sağlayabilir. Ancak global bir kitleye hitap etmeyi planlıyorsanız, ülke uzantısı yerine uluslararası olarak daha tanıdık olan .com gibi bir uzantı genelde daha doğru bir tercihtir; bir Türk kullanıcı .com.tr'ye ne kadar aşinaysa, yurt dışındaki bir kullanıcı için bu uzantı daha az tanıdık gelebilir.

Doğru alan adı ismini nasıl seçersiniz?

İsim seçimi, alan adı sürecinin en yaratıcı ama aynı zamanda en zaman alıcı adımlarından biridir. Aceleyle seçilen bir isim, ileride markanız büyüdükçe pişmanlık kaynağı olabilir; bu yüzden birkaç aday ismi not edip her birini aşağıdaki ilkelere göre değerlendirmeniz önerilir. İyi bir alan adı seçerken şu ilkelere dikkat etmeniz önerilir: kısa ve akılda kalıcı olsun — uzun, hatırlanması zor isimler ziyaretçi kaybına yol açar. Telaffuzu ve yazılışı net olsun — sesli okunduğunda başka bir kelimeyle karıştırılmayan bir isim seçin. Tire ve rakamlardan kaçının — bu tür karakterler hem hatırlanmayı zorlaştırır hem de sözlü iletişimde kafa karışıklığı yaratabilir. Marka isminizle tutarlı olsun — alan adınız, şirket isminizle veya sosyal medya hesap adlarınızla mümkün olduğunca örtüşmelidir. Bu kriterlere uyan bir isim bulmak bazen zaman alabilir, ama uzun vadede markanızın dijital kimliğinin temelini oluşturduğu için bu zamana değer.

Alan adı ile marka tescili ilişkisi

Alan adı satın almak, o ismin hukuki olarak sizin ticari markanız olduğu anlamına gelmez — bu iki ayrı süreçtir. Alan adı yalnızca o internet adresini kullanma hakkınızı verir; başkası aynı ismi farklı bir uzantıyla ya da resmi bir marka olarak tescil ettirebilir. Markanızı gerçekten korumak istiyorsanız, alan adının yanı sıra marka tescili yaptırmanız gerekir. Bu konuyu "Alan adı almak markanızı korur mu?" başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.

Birden fazla alan adını tek yerden yönetmek

Zamanla birden fazla alan adı (ana marka, yakın varyantlar, farklı projeler) biriktirmeniz olasıdır. Bu noktada hepsini tek bir panelden yönetebilmek büyük kolaylık sağlar: yenileme tarihlerini tek ekrandan takip edebilir, DNS ayarlarını tutarlı şekilde yapılandırabilir ve iletişim bilgilerini toplu güncelleyebilirsiniz. Farklı alan adlarını farklı kayıt kuruluşlarında dağınık tutmak, hem yenileme tarihlerini kaçırma riskini artırır hem de yönetimi gereksiz yere karmaşıklaştırır. Mümkünse tüm alan adlarınızı tek bir güvenilir sağlayıcı altında toplamanız önerilir; bu, hem zamandan tasarruf ettirir hem de tek bir yerden destek almanızı kolaylaştırır.

Alan adını başka sağlayıcıya taşımak

Bir alan adını bir kayıt kuruluşundan diğerine taşımak (transfer) mümkündür ve genelde alan adının mülkiyetini değiştirmez, yalnızca hangi firma üzerinden yönetildiğini değiştirir. Transfer süreci genelde şu şekilde işler: mevcut kayıt kuruluşunuzdan bir "transfer kilidi kaldırma" ve bir yetkilendirme kodu (auth code/EPP kodu) alırsınız, bu kodu yeni kayıt kuruluşuna girersiniz, mevcut sağlayıcı transfer talebini onaylar (ya da belirli bir süre içinde yanıt vermezse otomatik onaylanır). Bu süreç genelde 5-7 gün sürer. Transfer öncesi alan adının en az 60 gün önce tescil edilmiş olması gibi teknik koşullar da vardır; kayıt kuruluşunuzun transfer politikasını önceden kontrol etmeniz önerilir.

Alan adınızı bir CMS (WordPress gibi) ile kullanmak

Alan adınızı hosting hesabınıza bağladıktan sonra, üzerine WordPress gibi bir içerik yönetim sistemi kurmak son derece yaygın bir tercihtir. Bu aşamada dikkat edilmesi gereken tek teknik detay, sitenizin "ana adresinin" (örneğin markaniz.com mu yoksa www.markaniz.com mu) CMS ayarlarında doğru şekilde tanımlanmasıdır; bu tutarsızlık, arama motorlarının sitenizi iki farklı adres olarak algılamasına yol açabilir. Kaliteli hosting sağlayıcıları, alan adı bağlama ve CMS kurulumu adımlarını birbirine entegre bir şekilde sunarak bu tür teknik ayrıntılarla sizin uğraşmanızı gerektirmez ve içerik üretmeye odaklanmanızı sağlar.

Alt alan adları (subdomain) nedir?

Alt alan adı, ana alan adınızın önüne eklenen ve genelde sitenizin farklı bir bölümünü ayırmak için kullanılan bir uzantıdır — örneğin blog.markaniz.com, magaza.markaniz.com ya da destek.markaniz.com gibi. Alt alan adları, ayrı bir alan adı satın almadan sitenizi mantıksal bölümlere ayırmanızı sağlar ve genelde ek bir maliyeti yoktur — ana alan adınızın hosting hesabı üzerinden sınırsız sayıda oluşturabilirsiniz. Bir alt alan adı, teknik olarak ayrı bir sunucuda barındırılabilir ya da aynı sunucunun farklı bir klasöründe çalışabilir; bu tercih tamamen sizin ihtiyacınıza ve proje yapınıza bağlıdır.

Sık yapılan hatalar

HataSonucu
Uzatma tarihini takip etmemekAlan adı süresi dolar, askıya alınır, sonunda başkası alabilir
İletişim bilgilerini güncel tutmamakYenileme hatırlatma e-postaları ulaşmaz
Yakın varyant uzantıları almamakMarka taklitçiliğine karşı koruma zayıf kalır
Whois bilgilerini yanlış girmekTransfer ve doğrulama işlemlerinde sorun yaşanabilir
Otomatik yenilemeyi kapatıp unutmakManuel yenilemeyi unutma riski artar

Bayilik yapıyorsanız alan adı yönetimi

Hosting bayiliği yapıyor ve müşterilerinize alan adı da satıyorsanız, her müşterinin alan adının kendi adına (sizin adınıza değil) kayıtlı olmasına özellikle dikkat etmeniz gerekir. Müşterinizin alan adı yanlışlıkla sizin firma bilgilerinizle kaydedilirse, ileride müşteri sizden ayrılmak istediğinde alan adı devri karmaşık ve güven sarsıcı bir sürece dönüşebilir. Şeffaf bir bayilik ilişkisinde, alan adı her zaman son kullanıcının (müşterinizin) kendi bilgileriyle tescillenir; siz yalnızca teknik yönetimi (DNS, yenileme hatırlatması) üstlenirsiniz.

Terim sözlüğü

TerimAnlamı
TLD (Top-Level Domain)Alan adının sonundaki uzantı (.com, .net gibi)
Registrar (kayıt kuruluşu)Alan adı satışı ve yönetimi yapan yetkili firma
RegistrantAlan adının hukuki sahibi/kayıt sahibi
WhoisAlan adı sahiplik bilgilerinin sorgulanabildiği genel veritabanı
Nameserver (isim sunucusu)Alan adının hangi DNS kayıtlarını kullandığını belirten sunucu
DNS propagasyonuBir DNS değişikliğinin dünya genelinde yayılma süreci
ICANNDünya genelinde alan adı sistemini düzenleyen uluslararası kuruluş
Auth code / EPP koduAlan adı transferi için gereken yetkilendirme kodu

İkinci senaryo: rakip alan adını fark ettiğinizde

Diyelim ki markanız.com adresini kaydettirip yıllarca sorunsuz kullandınız, ama bir gün markanız.net adresinin başka biri tarafından tescillendiğini ve sizin markanızla karıştırılabilecek bir içerik barındırdığını fark ettiniz. Bu durumda öncelikle o alan adının sahibiyle iletişime geçip satın almayı teklif edebilirsiniz; bu genelde en hızlı ve en az maliyetli çözümdür. Sahip satmaya yanaşmazsa ve kullanım açıkça kötü niyetliyse (örneğin sizin markanızı taklit ederek dolandırıcılık yapıyorsa), ilgili kayıt kuruluşuna veya ICANN'e şikâyet başvurusu yapabilir, gerekirse hukuki danışmanlık alabilirsiniz. Bu senaryo, markanız büyüdükçe yakın varyant uzantıları önceden almanın neden değerli bir önlem olduğunu somutlaştırır — sorun çıktıktan sonra çözmek, önceden almaktan çok daha zahmetli, yavaş ve maliyetlidir.

Örnek senaryo: unutulan yenileme

Diyelim ki markanız.com alan adınızı üç yıl önce kaydettirdiniz ve o günden beri üzerine hiç düşünmediniz. Kayıt sırasında girdiğiniz e-posta adresi artık aktif olarak kontrol etmediğiniz eski bir hesap. Yenileme tarihi yaklaştığında gönderilen hatırlatma e-postalarını göremezsiniz. Süre dolduğunda alan adınız önce bir "askı" (grace) dönemine girer — bu dönemde genelde hâlâ yenileyebilirsiniz ama ek bir ücret uygulanabilir. Bu dönem de geçerse alan adı serbest kalır ve başka biri (belki de markanızı bilerek hedef alan biri) tescil ettirebilir. Bu senaryo, iletişim bilgilerinin güncel tutulmasının ve mümkünse otomatik yenilemenin neden bu kadar önemli olduğunu somutlaştırır. Yıllar içinde bir işletmenin sahiplerinin, e-posta adreslerinin ve iletişim bilgilerinin değişmesi son derece normaldir; alan adı kaydınızdaki bilgilerin bu değişikliklerle birlikte güncellenmesi, tam da böyle bir kaybı önleyen basit ama kritik bir alışkanlıktır.

Analitik ve arama konsolu araçlarını bağlama

Alan adınızı yayına aldıktan sonra, sitenizin performansını izlemek için bir analitik araç ve arama motoru araçlarına (Google Search Console gibi) kaydolmanız önerilir. Bu araçlar, sitenizin sahipliğini genelde alan adınız üzerinden bir DNS kaydı ya da dosya doğrulaması ile teyit eder. Bu doğrulama adımı, ileride alan adınızı farklı bir sisteme taşırsanız da yeniden yapılması gereken bir işlemdir; bu yüzden hangi doğrulama yönteminin kullanıldığını not almanız, ileride zaman kazandırır.

Alan adınız ile SSL sertifikası ilişkisi

Alan adınızı satın alıp hosting'e bağladıktan sonra, sitenizin güvenli (https://) şekilde açılabilmesi için bir SSL sertifikasına ihtiyacınız olur. Bu sertifika alan adınıza özel olarak düzenlenir ve alan adınızın gerçekten sizin kontrolünüzde olduğunu doğrulayan bir süreçten geçer. Kaliteli hosting paketlerinde bu süreç otomatiktir: alan adınızı bağladığınız anda SSL kendiliğinden kurulur, ayrı bir işlem yapmanız gerekmez.

Birden fazla uzantı almalı mısınız?

Markanız büyüyorsa ya da büyümesini planlıyorsanız, ana uzantınızın (genelde .com) yanı sıra en yakın birkaç varyantı (.net, ülke uzantınız gibi) da almanız, marka taklitçiliğine karşı düşük maliyetli bir koruma sağlar. Bu, zorunlu bir adım değildir ama özellikle tanınırlığı artan markalar için önerilen bir önlemdir. Küçük, yerel bir işletmeyseniz ve marka taklitçiliği riski düşükse, yalnızca ana uzantınızla devam etmek de makul bir tercihtir — burada karar, markanızın büyüklüğüne, hedeflerinize ve bütçenize bağlıdır.

Özetle: alan adı, işinizin dijital temelidir

Alan adı seçimi ve yönetimi, ilk bakışta küçük bir teknik ayrıntı gibi görünse de, işletmenizin dijital kimliğinin temelini oluşturur. Doğru ismi, doğru uzantıyı seçmek, iletişim bilgilerinizi güncel tutmak ve yenileme takibini aksatmamak, uzun vadede markanızın istikrarlı bir dijital varlığa sahip olmasını sağlar.

Kararsızsanız hangi uzantıyı seçmelisiniz?

Onlarca uzantı seçeneği arasında karar veremiyorsanız, basit bir kural işinizi kolaylaştırabilir: önce .com'un müsait olup olmadığına bakın; müsaitse ve bütçeniz uygunsa genelde en güvenli tercih budur, çünkü kullanıcıların büyük çoğunluğu bir markayı düşününce, hiçbir uzantı belirtmeden bile zihninde otomatik olarak ".com" ekler. .com alınmışsa, markanızın sektörüne uygun bir yeni nesil uzantı (yazılım için .dev, e-ticaret için .shop gibi) ya da yerel bir işletmeyseniz ülke uzantınız iyi bir ikinci tercihtir. Hangi uzantıyı seçerseniz seçin, o uzantıyı tüm pazarlama materyallerinizde (kartvizit, sosyal medya, tabela) tutarlı şekilde kullanmanız, marka algınızı güçlendirir.

Premium (özel) alan adları nedir?

Alan adı dünyasında bazı isimler diğerlerinden çok daha değerli kabul edilir. Bazı alan adları, kısalıkları, tek kelime olmaları ya da yüksek talep görmeleri nedeniyle "premium" olarak sınıflandırılır ve standart yeni kayıt fiyatının çok üzerinde bir bedelle satılır. Örneğin genel bir kelimeden oluşan kısa bir .com alan adı, zaten başka biri tarafından alınıp bir alan adı pazarında yeniden satışa sunulmuş olabilir. Yeni bir marka kuruyorsanız ve tercih ettiğiniz isim premium bir alan adıysa, bunun için ayrı bir bütçe planlamanız ya da alternatif bir isim/uzantı değerlendirmeniz gerekebilir. Premium alan adı piyasası, gayrimenkul piyasasına benzer şekilde arz-talep dinamikleriyle çalışır.

Maliyet neye bağlıdır?

Alan adı fiyatları uzantıya, talebe ve bazen alan adının kendisine (örneğin kısa, tek kelimelik bir alan adı daha değerli olabilir) göre değişir. Yaygın uzantılar (.com gibi) genelde standart bir fiyat aralığındadır; yeni nesil uzantılar bazen kampanyalı düşük fiyatlarla başlayıp yenilemede farklı bir fiyata dönebilir — bu konuyu hosting ve alan adı yenileme fiyatları yazımızda ayrıntılı ele aldık. Güncel fiyatlar için alan adı sorgulama sayfamıza bakabilirsiniz.

Alan adı seçerken marka taklit riskini azaltmak

İsminizi seçerken, benzer yazılışlı ya da kolay karıştırılabilecek varyantların (örneğin harflerin yer değiştirdiği ya da rakamla harf karıştırıldığı sahte versiyonlar) başkaları tarafından kötüye kullanılma riskini de düşünmek faydalıdır. Bu riski tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da, markanız büyüdükçe en yakın birkaç varyantı önceden kaydettirmek, en azından en belirgin taklit girişimlerini engeller. Bu konuyu domain sahteciliği (spoofing) yazımızda daha ayrıntılı ele aldık.

Uluslararası genişleme planlıyorsanız

Global bir kitleye hitap etmeyi planlıyorsanız, alan adı stratejinizi buna göre baştan kurmanız uzun vadede zaman kazandırır. En yaygın yaklaşım, tek bir .com alan adı altında farklı diller için alt alan adları (en.markaniz.com, de.markaniz.com gibi) veya alt klasörler (markaniz.com/en, markaniz.com/de gibi) kullanmaktır. Alternatif olarak her ülke/dil için ayrı bir ülke uzantısı (markaniz.de, markaniz.fr gibi) da alınabilir, ama bu yaklaşım hem daha yüksek maliyet hem de her alan adının ayrı ayrı yönetilmesi (yenileme, SSL, DNS) anlamına gelir. Küçük ve orta ölçekli çoğu proje için tek alan adı altında çok dilli yapı, yönetim kolaylığı açısından daha pratik bir başlangıç noktasıdır.

Kontrol listesi

Alan adı satın alma ve yönetme sürecinizi tamamlarken aşağıdaki maddeleri kontrol etmeniz, ileride yaşanabilecek yaygın sorunların önüne geçer:

  • Seçtiğiniz isim kısa, akılda kalıcı ve markanızla tutarlı mı?
  • Kayıt sırasında girdiğiniz iletişim bilgileri güncel ve aktif olarak kontrol ettiğiniz bir e-posta mı?
  • Otomatik yenileme açık mı, açık değilse yenileme tarihini mutlaka takvime not aldınız mı?
  • Whois gizliliği kendi ihtiyacınıza tam olarak uygun şekilde ayarlandı mı?
  • Markanızı gelecekteki taklitçilere karşı korumak için yakın varyant uzantıları değerlendirdiniz mi?
  • Alan adınız hosting hesabınıza tam olarak doğru şekilde bağlandı ve SSL sertifikanız kuruldu mu?
  • Analitik ve arama konsolu araçlarınızda sahiplik doğrulamasını tamamladınız mı?

Sık sorulan sorular

Bu konuyla ilgili en çok merak edilenler.

Alan adı almadan hosting alabilir miyim?

Evet, hosting hesabınızı önce açıp alan adını sonra ekleyebilirsiniz.

Ancak siteniz yayında olmadan önce mutlaka bir alan adına ihtiyacınız olacaktır.

Alan adımı unutup uzatmazsam ne olur?

Süre dolunca alan adınız önce askıya alınır, bir süre sonra da herkese açık hale gelip başkası alabilir.

Süre dolmadan 60/30/15/3 gün kala hatırlatma yaparız; otomatik uzatmayı da açabilirsiniz.

Hangi uzantıyı seçmeliyim?

Uluslararası bir markaysanız .com ilk tercih olmalı; alınmışsa .co veya sektörünüze özel bir uzantıya bakabilirsiniz.

Yerel bir işletmeyseniz ülke uzantısı da (varsa) düşünülebilir.

Alan adımı Google'da nasıl indeksletirim?

Sitenizi yayına aldıktan sonra Google Search Console'a ekleyip sitemap göndermeniz yeterlidir.

İçerik ve zamanla doğal olarak indekslenir; bu süreç genelde birkaç gün ile birkaç hafta sürer.

Bir alan adını birden fazla kişi/firma alabilir mi?

Hayır, bir alan adı aynı anda yalnızca tek bir sahibe kayıtlı olabilir.

Alınmış bir alan adını almak isterseniz sahibiyle iletişime geçip satın almayı deneyebilirsiniz.

Alan adımı aldıktan hemen sonra siteyi yayına alabilir miyim?

Genelde evet; hosting hesabınıza bağladıktan sonra DNS yayılması birkaç saat içinde tamamlanır.

Bu süre boyunca bazı bölgelerden site erişilebilir, bazılarından henüz olmayabilir.

Alan adı ile marka tescili aynı şey mi?

Hayır, ikisi ayrı süreçlerdir. Alan adı yalnızca internet adresinizi ayırtır.

Hukuki marka koruması için ayrıca marka tescili gerekir.

Alan adımı satabilir miyim?

Evet, alan adı sizin mülkünüz olduğu için mülkiyet transferi yaparak satabilir ya da devredebilirsiniz.

Devir işlemi kayıt kuruluşunun süreçlerine göre birkaç gün sürebilir.

D
Didem Tekin İçerik Uzmanı · LivHosting

Hosting, alan adı ve web sitesi konularında içerik hazırlıyor. Bu yazı en son tarihinde gözden geçirildi.

Markanıza uygun alan adını sorgulayın.

.com, .net, .org ve daha fazlası — yıllık ve üzeri hosting paketlerinde .com ücretsiz.

Alan Adı Sorgula